კონტენტზე გადასვლა

ფაილური სისტემა: ფაილებთან მუშაობა, ბმულები და ძებნა

კავშირი არსებულ მასალასთან

დირექტორიების სტრუქტურა (/etc, /var, /usr ...) უკვე აღწერილია გვერდზე ფაილური სისტემის იერარქია (FHS). აქ არ ვიმეორებთ: ვსწავლობთ, როგორ ვმართოთ ფაილები და საქაღალდეები. გამოტანები რეალური გაშვებიდანაა (მაგალითი, მფლობელი student).

1. სასწავლო მიზნები

  • შექმნათ, დააკოპიროთ, გადაიტანოთ და წაშალოთ ფაილები და საქაღალდეები (mkdir, cp, mv, rm);
  • გამოიყენოთ wildcard-ები (*, ?, {});
  • განასხვავოთ hard link და symbolic link, და გაიგოთ inode;
  • მოძებნოთ ფაილები find-ით და ტექსტი grep-ით;
  • შეამოწმოთ დისკის სივრცე df-ით და du-ით.

2. შესავალი

Linux-ში "ყველაფერი ფაილია": ჩვეულებრივი დოკუმენტი, საქაღალდე, მოწყობილობა, პროცესის ინფორმაცია (/proc). ამიტომ ფაილებთან უსაფრთხო და ზუსტი მუშაობა არის ყოველდღიური DevOps უნარი: კონფიგურაციის კოპირება, ლოგების ძებნა, ბექაფის გადატანა.

3. თეორიული ახსნა

Inode და სახელი

ფაილის შიგთავსი და მეტამონაცემები (ზომა, მფლობელი, უფლებები, დრო) ინახება inode-ში. სახელი არის უბრალოდ ჩანაწერი საქაღალდეში, რომელიც inode-ს მიუთითებს. ამიტომ ერთ inode-ს შეიძლება რამდენიმე სახელი ჰქონდეს.

flowchart LR
    subgraph DIR["საქაღალდე"]
        N1["file.txt"]
        N2["hard.txt"]
        N3["soft.txt"]
    end
    N1 --> I["inode 39846335\nშიგთავსი: hello"]
    N2 --> I
    N3 -. "გზა: file.txt" .-> N1
ტიპი შექმნა რას უთითებს თუ ორიგინალს წავშლით
Hard link ln ორიგინალი ახალი იმავე inode-ს მონაცემები რჩება (inode წაიშლება ბოლო სახელის წაშლისას)
Symbolic (soft) link ln -s ორიგინალი ახალი გზას (სახელს) ბმული "გატეხილი" ხდება (dangling)

Hard link არ შეიძლება საქაღალდეზე და სხვა ფაილურ სისტემაზე; symbolic link შეიძლება.

Wildcard-ები (globbing)

Shell თავად აფართოებს შაბლონს, ბრძანების გაშვებამდე:

შაბლონი ნიშნავს
* ნებისმიერი სიმბოლოები: *.log
? ზუსტად ერთი სიმბოლო: file?.txt
[abc] ერთი სიმბოლო სიიდან
{a,b} ვარიანტები: mkdir -p proj/{src,docs}

4. ტექნიკური მაგალითები

mkdir -p projects/demo/{src,docs}     # ჩადგმული საქაღალდეები ერთად
cp file.txt backup.txt                # კოპირება
cp -r demo demo-copy                  # საქაღალდის კოპირება (-r რეკურსიულად)
mv backup.txt archive/                # გადატანა (ან გადარქმევა)
rm file.txt                           # ფაილის წაშლა
rm -r demo-copy                       # საქაღალდის წაშლა

rm-ს ნაგვის ყუთი არ აქვს

rm წაშლას უკან ვერ დააბრუნებთ. არასდროს გაუშვათ rm -rf შაბლონით, რომელიც ბოლომდე არ გაქვთ გადამოწმებული. ჯერ ნახეთ, რა დაემთხვევა: ls შაბლონი. ინტერაქტიულად: rm -i.

ძებნა

find ~/projects -name "*.sh"                 # სახელით
find /var/log -type f -size +10M             # 10 MB-ზე დიდი ფაილები
find . -type f -mtime -1                     # ბოლო 24 საათში შეცვლილი
grep -rn "ERROR" /var/log/myapp/             # ტექსტი ფაილებში (რეკურსიულად, ხაზის ნომრით)

5. ბრძანებები და კოდი

ბრძანება რას აკეთებს რატომ
cp -a წყარო დანიშნულება კოპირება უფლებების და დროის შენარჩუნებით ბექაფისთვის
mv ძველი ახალი გადატანა/გადარქმევა სტრუქტურის შეცვლა
rm -i, rmdir დადასტურებით წაშლა, ცარიელი საქაღალდის წაშლა უსაფრთხოება
ln, ln -s hard / symbolic link ერთი ფაილი რამდენიმე ადგილას
stat ფაილი inode, უფლებები, დროები ზუსტი ინფორმაცია
file ფაილი ფაილის ტიპის დადგენა გაფართოებას არ ეყრდნობა
find, grep -rn ფაილის / ტექსტის ძებნა ლოგების და კონფიგის დიაგნოსტიკა
df -h დისკის თავისუფალი ადგილი ფაილურ სისტემებზე "დისკი სავსეა?"
du -sh საქაღალდე საქაღალდის ზომა რა იკავებს ადგილს
head, tail -n 20, tail -f ფაილის დასაწყისი / ბოლო / ცოცხალი თვალყურის დევნა ლოგები

6. პრაქტიკული სავარჯიშოები

სავარჯიშო 1: ბმულები.

cd ~/projects/demo
echo "hello" > file.txt
ln file.txt hard.txt
ln -s file.txt soft.txt
ls -li
stat -c '%n inode=%i links=%h' file.txt hard.txt soft.txt
rm file.txt
cat hard.txt
cat soft.txt
ls -l soft.txt

სავარჯიშო 2: შექმენით logs/ საქაღალდე, ჩადეთ მასში a.log, b.log, c.txt და ერთი ბრძანებით დააკოპირეთ მხოლოდ .log ფაილები backup/-ში (cp logs/*.log backup/).

სავარჯიშო 3: იპოვეთ თქვენს home-ში ყველა .sh ფაილი და დათვალეთ find ... | wc -l-ით.

სავარჯიშო 4: დაადგინეთ, რომელი 5 საქაღალდე იკავებს ყველაზე მეტ ადგილს /var-ში (საჭიროა sudo): sudo du -h --max-depth=1 /var 2>/dev/null | sort -rh | head -n 5.

7. მოსალოდნელი შედეგი

სავარჯიშო 1 (რეალური გაშვება; inode-ის ნომრები თქვენთან სხვა იქნება):

39846335 -rw-rw-r-- 2 student student    6 Nov 17 12:22 file.txt
39846335 -rw-rw-r-- 2 student student    6 Nov 17 12:22 hard.txt
39846336 lrwxrwxrwx 1 student student    8 Nov 17 12:22 soft.txt -> file.txt
file.txt inode=39846335 links=2
hard.txt inode=39846335 links=2
soft.txt inode=39846336 links=1

file.txt და hard.txt ერთი inode-ია (links=2); soft.txt ცალკე inode-ია. file.txt-ის წაშლის შემდეგ:

hello                                   # cat hard.txt: მონაცემი ცოცხალია
cat: soft.txt: No such file or directory  # soft link გატეხილია
lrwxrwxrwx 1 student student 8 ... soft.txt -> file.txt

8. პრობლემების მოგვარება

სიმპტომი მიზეზი გამოსწორება
cp: -r not specified; omitting directory საქაღალდეს -r სჭირდება cp -r ან cp -a
No space left on device დისკი ან inode-ები ამოიწურა df -h და df -i; du-ით იპოვეთ დიდი საქაღალდეები
ln: failed to create hard link ... Invalid cross-device link hard link სხვა ფაილურ სისტემაზე გამოიყენეთ ln -s
ბმული წითლად ჩანს / No such file symbolic link გატეხილია ls -l-ით ნახეთ სამიზნე, აღადგინეთ ორიგინალი
find: Permission denied უფლება არ გაქვთ ზოგ საქაღალდეზე 2>/dev/null ხმაურის დასამალად ან sudo
შაბლონი არ მუშაობს ბრჭყალებში "*.log" shell-ს არ ფართოვდება find -name "*.log" ბრჭყალებს საჭიროებს, cp *.log არა

9. ცოდნის შემოწმება

1. რა მოხდება hard link-ის ორიგინალის წაშლისას?

მონაცემები რჩება, რადგან inode-ს სხვა სახელიც უთითებს. inode წაიშლება მხოლოდ მაშინ, როცა ბოლო სახელიც წაიშლება.

2. რატომ ხდება symbolic link გატეხილი?

ის inode-ს კი არა, გზას ინახავს. თუ სამიზნე ფაილი წაიშალა ან გადაიტანეს, გზა აღარაფერს უთითებს.

3. რით განსხვავდება cp და cp -r?

-r საჭიროა საქაღალდეებისთვის (რეკურსიულად).

4. რა იპოვის find /var/log -type f -size +10M?

/var/log-ში ყველა ჩვეულებრივ ფაილს, რომელიც 10 მეგაბაიტზე დიდია.

5. რატომ შეიძლება df -h თავისუფალ ადგილს აჩვენებდეს, მაგრამ ფაილის შექმნა მაინც ვერ მოხერხდეს?

შესაძლოა ამოიწურა inode-ები: შეამოწმეთ df -i.

10. შეჯამება

  • ფაილის სახელი inode-ს უთითებს; hard link იგივე inode-ია, symbolic link ცალკე ფაილია, რომელიც გზას ინახავს.
  • cp, mv, rm ძლიერია და rm შეუქცევადია: ჯერ შეამოწმეთ შაბლონი.
  • find და grep -rn გამოიყენეთ ძებნისთვის, df და du ადგილის დიაგნოსტიკისთვის.

წინა: Linux საფუძვლები · შემდეგი: უფლებები.