PyQGIS — გავრცელებული შეცდომები და გამოსწორება¶

PyQGIS-ში მუშაობისას ზოგიერთი შეცდომა განმეორებადია. ეს გვერდი აღწერს ყველაზე ხშირ შეცდომებს — რას ნიშნავს თითოეული და როგორ გამოსწორდება.

📋 სწრაფი ცნობარი¶

შეცდომა	მიზეზი
`EOL while scanning string literal`	ბრჭყალი ან `'` აკლია
`AttributeError: QVariant has no attribute 'int'`	პატარა `i` — სწორია `Int`
`NameError: name 'X' is not defined`	typo სახელში ან `['Region']` ნაცვლად `[Region]`
`IndexError: list index out of range`	შრის სახელი პროექტში ვერ მოიძებნა
`KeyError: 'field_name'`	სვეტი ატრიბუტულ ცხრილში არ არსებობს
`AssertionError` (startEditing)	შრე რედაქტირების რეჟიმში უკვე გახსნილია
`invalid syntax`	სიტყვა ან სიმბოლო გაყოფილია — ერთად უნდა იწეროს
`Missing functions in IDE`	`import qgis` კოდის დასაწყისში აკლია

🔴 EOL while scanning string literal¶

რას ნიშნავს?¶

EOL = End Of Line — Python-მა სტრიქონი ბოლომდე ვერ წაიკითხა, რადგან ბრჭყალი დაკარგულია.

მიზეზი 1 — `'INPUT'`-ს აკლია `'` ერთ მხარეს¶

# ❌ შეცდომა — INPUT-ს წინ აკლია '
processing.run("native:deletecolumn", {INPUT': layer,
    'COLUMN': ['SHAPE_Leng'],
    'OUTPUT': out
})

# ✅ სწორია
processing.run("native:deletecolumn", {'INPUT': layer,
    'COLUMN': ['SHAPE_Leng'],
    'OUTPUT': out
})

მიზეზი 2 — ფაილის ბილიკს ბოლოში `"` აკლია¶

# ❌ შეცდომა
fn = r'C:\Users\Public\GIS\shapefile\roads.shp   # ← ' აკლია ბოლოში

# ✅ სწორია
fn = r'C:\Users\Public\GIS\shapefile\roads.shp'

💡 გახსოვდეს: ყოველი გახსნილი ' ან " დახურული უნდა იყოს.

🔴 AttributeError: type object 'QVariant' has no attribute 'int'¶

რას ნიშნავს?¶

QVariant-ის ატრიბუტი int (პატარა ასოებით) არ არსებობს — Python case-sensitive ენაა.

# ❌ შეცდომა — პატარა 'i'
fields.append(QgsField('ID', QVariant.int))

# ✅ სწორია — დიდი 'I'
fields.append(QgsField('ID', QVariant.Int))

სწორი მნიშვნელობები¶

QVariant.Int        # მთელი რიცხვი
QVariant.Double     # ათწილადი
QVariant.String     # ტექსტი
QVariant.Bool       # True / False
QVariant.Date       # თარიღი
QVariant.DateTime   # თარიღი + დრო

🔴 NameError: name 'X' is not defined¶

მიზეზი 1 — typo ცვლადის სახელში¶

# ❌ შეცდომა — 'layes' (r აკლია)
layer = layes[0]

# ✅ სწორია
layer = layers[0]

# ❌ შეცდომა — 'f' (n აკლია)
iface.addVectorLayer(f, '', 'ogr')

# ✅ სწორია
iface.addVectorLayer(fn, '', 'ogr')

მიზეზი 2 — `['Region']` ნაცვლად `[Region]`¶

FIELD პარამეტრი სტრიქონების სიას ელოდება — ბრჭყალები სავალდებულოა:

# ❌ შეცდომა — Region ბრჭყალების გარეშე, Python მას ცვლადად ეძებს
processing.run("native:dissolve", {
    'INPUT' : layer,
    'FIELD' : [Region],       # ← Python: "ცვლადი Region?"
    'OUTPUT': fn
})

# ✅ სწორია — 'Region' სტრიქონი სიაში
processing.run("native:dissolve", {
    'INPUT' : layer,
    'FIELD' : ['Region'],     # ← სვეტის სახელი სტრიქონად
    'OUTPUT': fn
})

🔴 IndexError: list index out of range¶

რას ნიშნავს?¶

mapLayersByName() ცარიელ სიას აბრუნებს — შრე ამ სახელით პროექტში ვერ მოიძებნა.

# ❌ შეცდომა — 'sadguri' სახელის შრე პროექტში არ არის
layers = QgsProject.instance().mapLayersByName('sadguri')
layer  = layers[0]   # ← IndexError: list index out of range

# ✅ სწორია — ჯერ შეამოწმე, შემდეგ გამოიყენე
layers = QgsProject.instance().mapLayersByName('sadguri')

if not layers:
    print("❌ შრე 'sadguri' ვერ მოიძებნა — შეამოწმე სახელი Layers პანელში")
else:
    layer = layers[0]
    print(f"✅ ნაპოვნია: {layer.name()}")

💡 როგორ შეამოწმო სახელი? QGIS Layers პანელში შრეს თავზე გადაატარე — ზუსტი სახელი გამოჩნდება. კოდში სიტყვა-სიტყვით უნდა ემთხვეოდეს (მათ შორის, დიდი/პატარა ასოებიც).

🔴 KeyError: 'field_name'¶

მიზეზი 1 — სვეტი ატრიბუტულ ცხრილში არ არსებობს¶

# ❌ შეცდომა — 'fid' სვეტი ცხრილში არ არის
for feat in layer.getFeatures():
    print(feat['fid'])   # → KeyError: 'fid'

# ✅ გამოსწორება — ჯერ შეამოწმე სვეტები
print([f.name() for f in layer.fields()])
# → ['ID', 'Name', 'Area', 'Region']  ← 'fid' არ არის!

# შემდეგ გამოიყენე სწორი სახელი
for feat in layer.getFeatures():
    print(feat['ID'])

მიზეზი 2 — სვეტის სახელი ძალიან გრძელია Shapefile-ისთვის¶

ESRI Shapefile-ი მაქსიმუმ 10 სიმბოლოს იძლევა სვეტის სახელში:

# ❌ შეცდომა — 12 სიმბოლო, Shapefile ვერ ინახავს
layer.dataProvider().addAttributes([
    QgsField('X_coordinate', QVariant.Double)   # → KeyError: 'X_coordinate'
])

# ✅ სწორია — 10 სიმბოლოს ფარგლებში
layer.dataProvider().addAttributes([
    QgsField('X_coord', QVariant.Double)        # 7 სიმბოლო ✅
])

💡 GeoPackage (.gpkg) ან GeoJSON ფორმატებს სახელის სიგრძის შეზღუდვა არ აქვთ.

🔴 AssertionError — startEditing()¶

რას ნიშნავს?¶

შრე რედაქტირების რეჟიმში (Edit Mode) უკვე გახსნილია — ორჯერ ვერ გაიხსნება.

AssertionError
File "edit.py", line 38, in __enter__
    assert self.layer.startEditing()

გამოსწორება¶

# ✅ გამოსწორება A — QGIS-ში ხელით გათიშე Edit Mode (✏️ ღილაკი Toolbar-ში)

# ✅ გამოსწორება B — კოდში შეამოწმე, სანამ გახსნი
if layer.isEditable():
    layer.rollBack()        # ან layer.commitChanges()

with edit(layer):
    # ახლა უსაფრთხოდ შეგიძლია რედაქტირება
    layer.changeAttributeValue(feat.id(), idx, new_value)

⚠️ QGIS-ში Layers პანელში შრეს ✏️ პატარა ფანქრის ხატი ეკვრის თუ Edit Mode ჩართულია — გათიშე სანამ სკრიპტს გაუშვებ.

🔴 invalid syntax — Processing ფუნქციის სახელი¶

რას ნიშნავს?¶

ფუნქციის სახელი გაყოფილია — Python ვერ ცნობს გაყოფილ სახელს.

# ❌ შეცდომა — 'proces sing' გაყოფილია
proces sing.run("native:deleteduplicategeometries", {
    'INPUT' : layer,
    'OUTPUT': output
})

# ✅ სწორია — ერთად
processing.run("native:deleteduplicategeometries", {
    'INPUT' : layer,
    'OUTPUT': output
})

🔴 Missing functions in IDE¶

რას ნიშნავს?¶

გარე IDE-ში (VS Code, PyCharm) QgsVectorLayer, QgsProject და სხვა კლასები არ ჩანს, რადგან qgis მოდული შემოტანილი არ არის.

# ❌ შეცდომა — QGIS კლასები ხელმისაწვდომი არ არის
layer = QgsVectorLayer(fn, 'Layer', 'ogr')   # → NameError

# ✅ სწორია — კოდის დასაწყისში შემოიტანე
import qgis
from qgis.core import QgsVectorLayer, QgsProject, QgsVectorFileWriter

layer = QgsVectorLayer(fn, 'Layer', 'ogr')

💡 QGIS Python Console-ში ეს იმპორტი ავტომატურად ხდება. გარე IDE-ში ხელით უნდა ჩაწერო.

🗂️ ფაილის ბილიკები — სწორი ჩაწერა¶

Windows-ზე \ სიმბოლო Python-ში escape character-ია — სპეციალური მნიშვნელობა აქვს.

# ❌ არასწორი — \U, \P Python-ი სპეციალურ სიმბოლოდ კითხულობს
fn = 'C:\Users\Public\GIS\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 1 — r"" raw string (რეკომენდებული)
fn = r'C:\Users\Public\GIS\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 2 — ორმაგი backslash
fn = 'C:\\Users\\Public\\GIS\\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 3 — forward slash (მუშაობს Windows-ზეც)
fn = 'C:/Users/Public/GIS/points.shp'

💡 რეკომენდაცია: გამოიყენე r'' (raw string) — ყველაზე კითხვადია და შეცდომები გამოირიცხება.

💡 `iface.addVectorLayer()` — სახელის პარამეტრი¶

iface.addVectorLayer(fn, '', 'ogr')
#                        ↑
#                  ეს არის შრის სახელი QGIS-ში
#                  '' = ცარიელი → QGIS ფაილის სახელს გამოიყენებს

# სახელის მითითებით
iface.addVectorLayer(fn, 'ჩემი შრე', 'ogr')

🔴 TypeError: '>=' not supported between instances of 'str' and 'int'¶

რას ნიშნავს?¶

Python ცდილობს სტრიქონი შეადაროს მთელ რიცხვს — ეს შეუძლებელია. >=, <=, >, < ოპერატორები ერთი ტიპის მნიშვნელობებს შორის მუშაობს.

კოდი სადაც ხდება¶

layers = QgsProject.instance().mapLayersByName('gis_osm_places_free_1')
layer  = layers[0]

delf  = layer.dataProvider().capabilities()
feats = layer.getFeatures()
dfeats = []

if delf & QgsVectorDataProvider.DeleteFeatures:
    for feat in feats:
        if feat['osm_id'] >= 9934538919:   # ← ❌ TypeError აქ!
            dfeats.append(feat.id())

მიზეზი¶

feat['osm_id'] — ატრიბუტულ ცხრილში osm_id სვეტი სტრიქონის (str) ტიპად არის შენახული, მაგრამ 9934538919 მთელი რიცხვია (int):

for feat in layer.getFeatures():
    print(type(feat['osm_id']))
# → <class 'str'>   ← სტრიქონი, არა int!

# Python ვერ ადარებს:
"9934538919" >= 9934538919   # ❌ TypeError

სვეტის ტიპის შემოწმება¶

for field in layer.fields():
    if field.name() == 'osm_id':
        print(f"სახელი: {field.name()}")
        print(f"ტიპი:   {field.typeName()}")   # → "String" ან "Integer"
        print(f"ტიპი:   {field.type()}")        # → 10 (String) ან 2 (Int)

გამოსწორება — `int()` გარდაქმნა¶

# ✅ str → int გარდაქმნა შედარებამდე
if delf & QgsVectorDataProvider.DeleteFeatures:
    for feat in feats:
        if int(feat['osm_id']) >= 9934538919:
            dfeats.append(feat.id())
    df = layer.dataProvider().deleteFeatures(dfeats)
    layer.triggerRepaint()

გამოსწორება — უსაფრთხო ვარიანტი `try/except`-ით¶

# ✅ თუ osm_id ზოგჯერ ცარიელია ან NULL-ია
if delf & QgsVectorDataProvider.DeleteFeatures:
    for feat in feats:
        try:
            osm_id = int(feat['osm_id'])
            if osm_id >= 9934538919:
                dfeats.append(feat.id())
        except (ValueError, TypeError):
            print(f"⚠️ Feature {feat.id()}: osm_id გარდაქმნა ვერ მოხდა → '{feat['osm_id']}'")

    if dfeats:
        df = layer.dataProvider().deleteFeatures(dfeats)
        layer.triggerRepaint()
        print(f"🗑️ წაიშალა {len(dfeats)} feature")
    else:
        print("ℹ️ წასაშლელი feature ვერ მოიძებნა")

ტიპების შედარების ცხრილი¶

სვეტის ტიპი	`feat['osm_id']`	შედარება `int`-თან	გამოსწორება
`String`	`"9934538919"`	❌ TypeError	`int(feat['osm_id'])`
`Integer` / `Int64`	`9934538919`	✅ მუშაობს	გარდაქმნა არ სჭირდება
`Double`	`9934538919.0`	✅ მუშაობს	`int()` სურვილისამებრ
`NULL` / `None`	`None`	❌ TypeError	`try/except`

💡 OSM მონაცემებში (osm_id) სვეტი ხშირად String-ად ინახება — ID-ები ძალიან დიდი შეიძლება იყოს. ყოველთვის შეამოწმე სვეტის ტიპი field.typeName()-ით სანამ შეადარებ.

🔴 PyQGIS Crash¶

processing.run("native:pointstopath", {'INPUT': fn, 'CLOSE_PATH': True, \

             'ORDER_EXPRESSION': '"ID"', 'NATURAL_SORT': False, \

             'GROUP_EXPRESSION': '', 'OUTPUT': output })

მთავარი მიზეზი: ORDER_EXPRESSION-ში არასწორი სინტაქსი ან არარსებული სვეტი თუ ცხრილში სვეტი ID საერთოდ არ არსებობს, ან სინტაქსია არასწორი, QGIS-ის C++ ბირთვი (Backend) ცდილობს წაიკითხოს არარსებული მონაცემი. პითონისგან განსხვავებით, რომელიც შეცდომას ამოაგდებდა, C++ ამ დროს ხშირად მეხსიერების შეცდომას (Segmentation Fault) აწყდება და მთლიან QGIS-ს აყოლებს.

როგორ უნდა ეწეროს სწორად: ORDER_EXPRESSION ელოდება ტექსტს (String), რომელიც ველის სახელია. ორმაგი ბრჭყალები ბრჭყალებში ('"ID"') ხშირად იწვევს არევას.

გამოსავალი: თუ სვეტი არის ID, ჩაწერე უბრალოდ 'ID'. თუ ეს სვეტი საერთოდ არ არის შრეში, ეს ხაზი ან ამოიღე, ან დატოვე ცარიელი '', რადგან ეს პარამეტრი სავალდებულო არ არის (Optional).

ფაილის ჩაწერის/გადაწერის პრობლემა (Lock) თუ კოდს მეორედ უშვებ და lake_line.shp უკვე გახსნილი გაქვს QGIS-ში (ინტერფეისში მარცხნივ პანელზე გიგდია), ხელსაწყო ცდილობს ამ ფაილის თავზე გადაწერას. ვინაიდან ფაილი QGIS-ს დაკავებული (Locked) აქვს, ოპერაციული სისტემა უკრძალავს ჩაწერას, რაზეც native:pointstopath ხშირად მწყობრიდან გამოდის.

როგორ გამოვასწოროთ კოდი? უსაფრთხოებისთვის უმჯობესია გამოიყენო Memory Layer (მეხსიერების დროებითი შრე) output-ად, რათა მყარ დისკზე ფაილების წერამ და გადაწერამ არ აურიოს. თუ მაინცდამაინც ფაილად შენახვა გინდა, სინტაქსი ასე შეასწორე:

import processing

fn = r'C:\Users\Public\Documents\GK\PyQGIS\shp\lake.shp'
output = r'C:\Users\Public\Documents\GK\PyQGIS\shp\lake_line.shp'

# უსაფრთხო პარამეტრები: თუ ID სვეტი არ გაქვს, საერთოდ ამოიღე ORDER_EXPRESSION
# ან ჩაწერე რეალური სვეტის სახელი, მაგალითად 'id' (ბრჭყალების გარეშე შიგნით)
params = {
    'INPUT': fn, 
    'CLOSE_PATH': True, 
    'ORDER_EXPRESSION': '', # თუ არ გჭირდება, დატოვე ცარიელი
    'NATURAL_SORT': False, 
    'GROUP_EXPRESSION': '', 
    'OUTPUT': output 
}

# გაშვებამდე შევამოწმოთ, ხომ არ არის ფაილი უკვე გახსნილი/დაბლოკილი
try:
    res = processing.run("native:pointstopath", params)
    # თუ ყველაფერმა კარგად ჩაიარა, მხოლოდ მაშინ შემოვიტანოთ ეკრანზე
    if res and 'OUTPUT' in res:
        iface.addVectorLayer(res['OUTPUT'], 'Lake Line Layer', 'ogr')
except Exception as e:
    print(f"შეცდომა ხელსაწყოს გაშვებისას: {e}")

💡 პატარა რჩევა დეველოპმენტისთვის: თუ კოდს ტესტავ, OUTPUT-ად ფაილის მისამართის ნაცვლად ჩაწერე 'TEMPORARY_OUTPUT'. ამ დროს ყველაფერი ოპერატიულ მეხსიერებაში გაკეთდება, არაფერი დაიბლოკება და QGIS-ის დაკრაშვის შანსიც მინიმუმამდე დაიყვანება.

📌 შეჯამება — შეცდომების სქემა¶

შეცდომა მიიღე?
      │
      ├── EOL / SyntaxError    → ბრჭყალი ან ' აკლია
      │
      ├── NameError            → typo სახელში? ['Field'] ბრჭყალები?
      │
      ├── AttributeError       → QVariant.Int (დიდი I)?
      │
      ├── IndexError           → mapLayersByName() სახელი სწორია?
      │
      ├── KeyError             → სვეტი ცხრილში არსებობს? სახელი ≤10 სიმბოლო?
      │
      ├── TypeError            → feat['სვეტი'] სტრიქონია? int() გარდაქმენი
      │
      └── AssertionError       → Edit Mode გათიშული? isEditable() შეამოწმე

👉 პირველი ნაბიჯი ყოველთვის: შეცდომის ბოლო სტრიქონი წაიკითხე — იქ არის მიზეზი.

PyQGIS — გავრცელებული შეცდომები და გამოსწორება¶

📋 სწრაფი ცნობარი¶

🔴 EOL while scanning string literal¶

რას ნიშნავს?¶

მიზეზი 1 — 'INPUT'-ს აკლია ' ერთ მხარეს¶

მიზეზი 2 — ფაილის ბილიკს ბოლოში " აკლია¶

🔴 AttributeError: type object 'QVariant' has no attribute 'int'¶

რას ნიშნავს?¶

სწორი მნიშვნელობები¶

🔴 NameError: name 'X' is not defined¶

მიზეზი 1 — typo ცვლადის სახელში¶

მიზეზი 2 — ['Region'] ნაცვლად [Region]¶

🔴 IndexError: list index out of range¶

რას ნიშნავს?¶

🔴 KeyError: 'field_name'¶

მიზეზი 1 — სვეტი ატრიბუტულ ცხრილში არ არსებობს¶

მიზეზი 2 — სვეტის სახელი ძალიან გრძელია Shapefile-ისთვის¶

🔴 AssertionError — startEditing()¶

რას ნიშნავს?¶

გამოსწორება¶

🔴 invalid syntax — Processing ფუნქციის სახელი¶

რას ნიშნავს?¶

🔴 Missing functions in IDE¶

რას ნიშნავს?¶

🗂️ ფაილის ბილიკები — სწორი ჩაწერა¶

💡 iface.addVectorLayer() — სახელის პარამეტრი¶

🔴 TypeError: '>=' not supported between instances of 'str' and 'int'¶

რას ნიშნავს?¶

კოდი სადაც ხდება¶

მიზეზი¶

სვეტის ტიპის შემოწმება¶

გამოსწორება — int() გარდაქმნა¶

გამოსწორება — უსაფრთხო ვარიანტი try/except-ით¶

ტიპების შედარების ცხრილი¶

🔴 PyQGIS Crash¶

📌 შეჯამება — შეცდომების სქემა¶

მიზეზი 1 — `'INPUT'`-ს აკლია `'` ერთ მხარეს¶

მიზეზი 2 — ფაილის ბილიკს ბოლოში `"` აკლია¶

მიზეზი 2 — `['Region']` ნაცვლად `[Region]`¶

💡 `iface.addVectorLayer()` — სახელის პარამეტრი¶

გამოსწორება — `int()` გარდაქმნა¶

გამოსწორება — უსაფრთხო ვარიანტი `try/except`-ით¶