PyQGIS — გავრცელებული შეცდომები და გამოსწორება

PyQGIS-ში მუშაობისას ზოგიერთი შეცდომა განმეორებადია. ეს გვერდი აღწერს ყველაზე ხშირ შეცდომებს — რას ნიშნავს თითოეული და როგორ გამოსწორდება.

---

📋 სწრაფი ცნობარი

შეცდომა	მიზეზი
EOL while scanning string literal	ბრჭყალი ან ' აკლია
AttributeError: QVariant has no attribute 'int'	პატარა i — სწორია Int
NameError: name 'X' is not defined	typo სახელში ან ['Region'] ნაცვლად [Region]
IndexError: list index out of range	შრის სახელი პროექტში ვერ მოიძებნა
KeyError: 'field_name'	სვეტი ატრიბუტულ ცხრილში არ არსებობს
AssertionError (startEditing)	შრე რედაქტირების რეჟიმში უკვე გახსნილია
invalid syntax	სიტყვა ან სიმბოლო გაყოფილია — ერთად უნდა იწეროს
Missing functions in IDE	import qgis კოდის დასაწყისში აკლია

---

🔴 EOL while scanning string literal

რას ნიშნავს?

EOL = End Of Line — Python-მა სტრიქონი ბოლომდე ვერ წაიკითხა, რადგან ბრჭყალი დაკარგულია.

მიზეზი 1 — 'INPUT'-ს აკლია ' ერთ მხარეს

# ❌ შეცდომა — INPUT-ს წინ აკლია '
processing.run("native:deletecolumn", {INPUT': layer,
    'COLUMN': ['SHAPE_Leng'],
    'OUTPUT': out
})

# ✅ სწორია
processing.run("native:deletecolumn", {'INPUT': layer,
    'COLUMN': ['SHAPE_Leng'],
    'OUTPUT': out
})

მიზეზი 2 — ფაილის ბილიკს ბოლოში " აკლია

# ❌ შეცდომა
fn = r'C:\Users\Public\GIS\shapefile\roads.shp   # ← ' აკლია ბოლოში

# ✅ სწორია
fn = r'C:\Users\Public\GIS\shapefile\roads.shp'

💡 გახსოვდეს: ყოველი გახსნილი ' ან " დახურული უნდა იყოს.

---

🔴 AttributeError: type object 'QVariant' has no attribute 'int'

რას ნიშნავს?

QVariant-ის ატრიბუტი int (პატარა ასოებით) არ არსებობს — Python case-sensitive ენაა.

# ❌ შეცდომა — პატარა 'i'
fields.append(QgsField('ID', QVariant.int))

# ✅ სწორია — დიდი 'I'
fields.append(QgsField('ID', QVariant.Int))

სწორი მნიშვნელობები

QVariant.Int        # მთელი რიცხვი
QVariant.Double     # ათწილადი
QVariant.String     # ტექსტი
QVariant.Bool       # True / False
QVariant.Date       # თარიღი
QVariant.DateTime   # თარიღი + დრო

---

🔴 NameError: name 'X' is not defined

მიზეზი 1 — typo ცვლადის სახელში

# ❌ შეცდომა — 'layes' (r აკლია)
layer = layes[0]

# ✅ სწორია
layer = layers[0]

# ❌ შეცდომა — 'f' (n აკლია)
iface.addVectorLayer(f, '', 'ogr')

# ✅ სწორია
iface.addVectorLayer(fn, '', 'ogr')

მიზეზი 2 — ['Region'] ნაცვლად [Region]

FIELD პარამეტრი სტრიქონების სიას ელოდება — ბრჭყალები სავალდებულოა:

# ❌ შეცდომა — Region ბრჭყალების გარეშე, Python მას ცვლადად ეძებს
processing.run("native:dissolve", {
    'INPUT' : layer,
    'FIELD' : [Region],       # ← Python: "ცვლადი Region?"
    'OUTPUT': fn
})

# ✅ სწორია — 'Region' სტრიქონი სიაში
processing.run("native:dissolve", {
    'INPUT' : layer,
    'FIELD' : ['Region'],     # ← სვეტის სახელი სტრიქონად
    'OUTPUT': fn
})

---

🔴 IndexError: list index out of range

რას ნიშნავს?

mapLayersByName() ცარიელ სიას აბრუნებს — შრე ამ სახელით პროექტში ვერ მოიძებნა.

# ❌ შეცდომა — 'sadguri' სახელის შრე პროექტში არ არის
layers = QgsProject.instance().mapLayersByName('sadguri')
layer  = layers[0]   # ← IndexError: list index out of range

# ✅ სწორია — ჯერ შეამოწმე, შემდეგ გამოიყენე
layers = QgsProject.instance().mapLayersByName('sadguri')

if not layers:
    print("❌ შრე 'sadguri' ვერ მოიძებნა — შეამოწმე სახელი Layers პანელში")
else:
    layer = layers[0]
    print(f"✅ ნაპოვნია: {layer.name()}")

💡 როგორ შეამოწმო სახელი? QGIS Layers პანელში შრეს თავზე გადაატარე — ზუსტი სახელი გამოჩნდება. კოდში სიტყვა-სიტყვით უნდა ემთხვეოდეს (მათ შორის, დიდი/პატარა ასოებიც).

---

🔴 KeyError: 'field_name'

მიზეზი 1 — სვეტი ატრიბუტულ ცხრილში არ არსებობს

# ❌ შეცდომა — 'fid' სვეტი ცხრილში არ არის
for feat in layer.getFeatures():
    print(feat['fid'])   # → KeyError: 'fid'

# ✅ გამოსწორება — ჯერ შეამოწმე სვეტები
print([f.name() for f in layer.fields()])
# → ['ID', 'Name', 'Area', 'Region']  ← 'fid' არ არის!

# შემდეგ გამოიყენე სწორი სახელი
for feat in layer.getFeatures():
    print(feat['ID'])

მიზეზი 2 — სვეტის სახელი ძალიან გრძელია Shapefile-ისთვის

ESRI Shapefile-ი მაქსიმუმ 10 სიმბოლოს იძლევა სვეტის სახელში:

# ❌ შეცდომა — 12 სიმბოლო, Shapefile ვერ ინახავს
layer.dataProvider().addAttributes([
    QgsField('X_coordinate', QVariant.Double)   # → KeyError: 'X_coordinate'
])

# ✅ სწორია — 10 სიმბოლოს ფარგლებში
layer.dataProvider().addAttributes([
    QgsField('X_coord', QVariant.Double)        # 7 სიმბოლო ✅
])

💡 GeoPackage (.gpkg) ან GeoJSON ფორმატებს სახელის სიგრძის შეზღუდვა არ აქვთ.

---

🔴 AssertionError — startEditing()

რას ნიშნავს?

შრე რედაქტირების რეჟიმში (Edit Mode) უკვე გახსნილია — ორჯერ ვერ გაიხსნება.

AssertionError
File "edit.py", line 38, in __enter__
    assert self.layer.startEditing()

გამოსწორება

# ✅ გამოსწორება A — QGIS-ში ხელით გათიშე Edit Mode (✏️ ღილაკი Toolbar-ში)

# ✅ გამოსწორება B — კოდში შეამოწმე, სანამ გახსნი
if layer.isEditable():
    layer.rollBack()        # ან layer.commitChanges()

with edit(layer):
    # ახლა უსაფრთხოდ შეგიძლია რედაქტირება
    layer.changeAttributeValue(feat.id(), idx, new_value)

⚠️ QGIS-ში Layers პანელში შრეს ✏️ პატარა ფანქრის ხატი ეკვრის თუ Edit Mode ჩართულია — გათიშე სანამ სკრიპტს გაუშვებ.

---

🔴 invalid syntax — Processing ფუნქციის სახელი

რას ნიშნავს?

ფუნქციის სახელი გაყოფილია — Python ვერ ცნობს გაყოფილ სახელს.

# ❌ შეცდომა — 'proces sing' გაყოფილია
proces sing.run("native:deleteduplicategeometries", {
    'INPUT' : layer,
    'OUTPUT': output
})

# ✅ სწორია — ერთად
processing.run("native:deleteduplicategeometries", {
    'INPUT' : layer,
    'OUTPUT': output
})

---

🔴 Missing functions in IDE

რას ნიშნავს?

გარე IDE-ში (VS Code, PyCharm) QgsVectorLayer, QgsProject და სხვა კლასები არ ჩანს, რადგან qgis მოდული შემოტანილი არ არის.

# ❌ შეცდომა — QGIS კლასები ხელმისაწვდომი არ არის
layer = QgsVectorLayer(fn, 'Layer', 'ogr')   # → NameError

# ✅ სწორია — კოდის დასაწყისში შემოიტანე
import qgis
from qgis.core import QgsVectorLayer, QgsProject, QgsVectorFileWriter

layer = QgsVectorLayer(fn, 'Layer', 'ogr')

💡 QGIS Python Console-ში ეს იმპორტი ავტომატურად ხდება. გარე IDE-ში ხელით უნდა ჩაწერო.

---

🗂️ ფაილის ბილიკები — სწორი ჩაწერა

Windows-ზე \ სიმბოლო Python-ში escape character-ია — სპეციალური მნიშვნელობა აქვს.

# ❌ არასწორი — \U, \P Python-ი სპეციალურ სიმბოლოდ კითხულობს
fn = 'C:\Users\Public\GIS\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 1 — r"" raw string (რეკომენდებული)
fn = r'C:\Users\Public\GIS\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 2 — ორმაგი backslash
fn = 'C:\\Users\\Public\\GIS\\points.shp'

# ✅ ვარიანტი 3 — forward slash (მუშაობს Windows-ზეც)
fn = 'C:/Users/Public/GIS/points.shp'

💡 რეკომენდაცია: გამოიყენე r'' (raw string) — ყველაზე კითხვადია და შეცდომები გამოირიცხება.

---

💡 iface.addVectorLayer() — სახელის პარამეტრი

iface.addVectorLayer(fn, '', 'ogr')
#                        ↑
#                  ეს არის შრის სახელი QGIS-ში
#                  '' = ცარიელი → QGIS ფაილის სახელს გამოიყენებს

# სახელის მითითებით
iface.addVectorLayer(fn, 'ჩემი შრე', 'ogr')

---

📌 შეჯამება — შეცდომების სქემა

შეცდომა მიიღე?
      │
      ├── EOL / SyntaxError    → ბრჭყალი ან ' აკლია
      │
      ├── NameError            → typo სახელში? ['Field'] ბრჭყალები?
      │
      ├── AttributeError       → QVariant.Int (დიდი I)?
      │
      ├── IndexError           → mapLayersByName() სახელი სწორია?
      │
      ├── KeyError             → სვეტი ცხრილში არსებობს? სახელი ≤10 სიმბოლო?
      │
      └── AssertionError       → Edit Mode გათიშული? isEditable() შეამოწმე

👉 პირველი ნაბიჯი ყოველთვის: შეცდომის ბოლო სტრიქონი წაიკითხე — იქ არის მიზეზი.